Łysienie plackowate – czy można je powstrzymać?
Na tegorocznej gali Oscarów podczas wręczania jednej z nagród doszło do incydentu. Aktor Will Smith w pewnym momencie wkroczył na scenę i spoliczkował Chrisa Rocka, który zadrwił z ogolonej głowy jego żony – Jady Pinkett Smith. „ G.I. Jane 2 – nie mogą doczekać się, żeby go zobaczyć”. Tymi słowami nawiązał do filmu Ridleya Scotta, w którym główna bohaterka miała ogoloną głowę. Żonie Smitha nie było jednak do śmiechu, od lat choruje bowiem na łysienie plackowate. Co to za schorzenie?
![]()
Łysienie plackowate to choroba autoimmunologiczna
Łysienie plackowate (alopecia areata – AA) to odmiana łysienia niebliznowaciejącego o podłożu autoimmunologicznym. Komórki układu odpornościowego – limfocyty T – produkują cytokiny, które uszkadzają mieszki włosowe, prowadząc do wypadania włosów. Co prowokuje układ odpornościowy do takiej reakcji? Przynajmniej kilka czynników, w tym stres, urazy, infekcje wirusowe oraz zaburzenia hormonalne.
Jak wygląda początek łysienia plackowatego
Łysienie plackowate występuje u ok. 1-2% populacji ogólnej, a u ok. połowy pacjentów ujawnia się już w pierwszych dwóch dekadach życia. Chory dowiaduje się o tym, że łysieje zupełnie przypadkiem. W trakcie strzyżenia fryzjer dostrzega niewielki placek pozbawiony włosów na tylnej części głowy lub brodzie. Później placek powiększa się i zarasta. Z czasem pojawiają się nowe placki, tworząc coraz liczniejsze ogniska wyłysienia. Łysienie plackowate ogniskowe jest najczęstszą odmianą AA, ale nie jedyną. Wyróżniamy także:
- łysienie plackowate rozlane, którym obszary pozbawione włosów są tak rozległe, że nie tworzą oddzielnych ognisk;
- łysienie plackowate wężykowate, umiejscawiające się na obwodzie skóry głowy, zwłaszcza w części potylicznej i skroniowej;
- łysienie plackowate całkowite, w którym do utraty włosów dochodzi na całej skórze głowy (dotyczy 5% pacjentów);
- łysienie plackowate uogólnione, w którym do utraty włosów dochodzi na całym ciele (dotyczy 1% pacjentów).
Warto dodać, że łysienie plackowate poza głową może objąć także brwi, rzęsy, brodę, doły pachowe czy okolice narządów płciowych. Ponadto u wielu chorych poza ogniskami wyłysienia występują także zmiany na paznokciach, tworząc tzw. paznokcie naparstkowate (onychosis punctata).
Jak stawiana jest diagnoza?
Diagnoza stawiana jest przez trychologa na podstawie wywiadu z pacjentem oraz występujących u niego objawów. W ramach uzupełnienia diagnostyki pacjent powinien wykonać również morfologię krwi, oznaczyć poziom żelaza, ferrytyny, cynku, witaminy B12, miedzi, witaminy D, TSH, Ft3, Ft4, anty-TPO, anty-TG. Zalecana jest również konsultacja dietetyczna, dermatologiczna, endokrynologiczna oraz USG tarczycy.
Czy jest szansa na odzyskanie włosów? Leczenie łysienia plackowatego
W łysieniu plackowatym stosuje się różne formy leczenia, w zależności od stopnia zaawansowania choroby. Jeśli ognisk jest niewiele, niekiedy wystarczy leczenie miejscowe. Lekiem często wybieranym przez dermatologów w pierwszej kolejności jest Minoksydyl. Preparat ten rozszerza drobne naczynia krwionośne, co poprawia przepływ krwi i pobudza mieszki włosowe. Kolejną grupę leków stanowią wszelkiego rodzaju maści i płyny kortykosteroidowe. Charakteryzuje je jednak silne działanie i dość długa lista skutków ubocznych, w tym przesuszenie i podrażnienie skóry głowy. Z leczeniu łysienia plackowatego zastosowanie mają także naświetlania promieniowaniem UV-A, czyli tzw. fotochemioterapia. Przed zabiegiem pacjent przyjmuje doustnie środek, który zwiększa wrażliwość skóry na promienie UV. Niestety i ta forma leczenia wiąże się z występowaniem skutków ubocznych, w postaci nudności, wymiotów, zawrotów głowy i uporczywego świądu skóry.
Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest mezoterapia iglowa skóry głowy. Polega ona podaniu w skórę głowy serii zastrzyków zawierających mieszkankę różnych substancji, w tym leków oraz witamin. Jest to zabieg bezpieczny, skuteczny i nie obarczony ryzykiem powikłań.
Ważne wsparcie psychologa
Włosy były i są ważnym atrybutem urody, zwłaszcza dla kobiet. Długie, lśniące, gęste włosy dodają pewności siebie i sprawiają, że kobieta czuje się po prostu atrakcyjna. Ich utrata może być więc traumatycznym przeżyciem. Wiele osób dotkniętych łysieniem plackowatym, także mężczyzn, zamyka się w sobie i wycofuje z życia społecznego. Często cierpią na depresje i nerwicę. Właśnie dlatego w trakcie leczenia tak ważne jest wsparcie psychologa.
Reasumując, łysienie plackowate jest chorobą autoimmunologiczną, prowadzącą do ogniskowej lub całkowitej utraty włosów na głowie i/ lub innych owłosionych częściach ciała. W leczeniu wykorzystuje się zarówno preparaty do stosowania miejscowego, leki doustne jak i mezoterapię igłową. Ponieważ nagła utrata włosów może bardzo negatywnie wpłynąć na psychikę pacjenta, odbierając pewność siebie, poczucie atrakcyjności, a nawet prowadzić do depresji, niezwykle ważne w procesie leczenia jest wsparcie psychologa.